മോൺട്രിയൽ: നഗരത്തിലെ ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളും പഴയ വ്യവസായ കേന്ദ്രങ്ങളും പാർക്കിംഗ് ഇടങ്ങളും കാൽനടയാത്രക്കാർക്ക് മുൻഗണന നൽകുന്നതും സുസ്ഥിരവുമായ ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളാക്കി മാറ്റാനുള്ള വിപുലമായ പദ്ധതികളിലാണ് മോൺട്രിയൽ നഗരസഭ.
ആയിരക്കണക്കിന് ഭവന യൂണിറ്റുകൾ, പാർക്കുകൾ, സ്കൂളുകൾ, മെച്ചപ്പെട്ട ഗതാഗത സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഇടങ്ങളായി ഇവയെ രൂപാന്തരപ്പെടുത്താനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. സ്ഥാനമൊഴിയുന്ന മേയർ വലേരി പ്ലാന്റിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഒരു വലിയ സ്വപ്നപദ്ധതിയാണിത്. എന്നിരുന്നാലും, ഈ ബൃഹത്തായ പദ്ധതികൾക്ക് കാലതാമസം, വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന നിർമ്മാണച്ചെലവുകൾ, ഉയർന്ന ജനസാന്ദ്രതയുള്ള താമസത്തോടുള്ള പൊതുജനങ്ങളുടെ എതിർപ്പ് എന്നിവ വെല്ലുവിളിയായി മാറുകയാണ്.ഇത് നഗരവാസികളെ നഗരത്തിൽത്തന്നെ നിലനിർത്താനും വാഹന ഉപയോഗം കുറയ്ക്കാനും സഹായിക്കുന്ന, സുസ്ഥിരമായ അയൽപക്കങ്ങൾ മോൺട്രിയലിന് നിർമ്മിക്കാൻ കഴിയുമോ എന്ന സംശയം ഉയർത്തുന്നു.
നഗരാസൂത്രണത്തിന്റെ ചുമതലയുള്ള കൗൺസിലർ റോബർട്ട് ബ്യൂഡ്രി പറയുന്നത്, ഗ്രിഫിൻടൗണിലുണ്ടായ തെറ്റുകൾ ആവർത്തിക്കാതിരിക്കാനാണ് തങ്ങൾ ശ്രമിക്കുന്നതെന്നാണ്. അവിടെ ആരോഗ്യ കേന്ദ്രങ്ങളും പാർക്കുകളും പോലുള്ള അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ മുൻകൂട്ടി ആസൂത്രണം ചെയ്യാതെയാണ് കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചത്. മോൺട്രിയൽ ഒരു ദ്വീപാണെന്നും ഭവന പ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമാണെന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ ബ്യൂഡ്രി, കൂടുതൽ ഏകോപിതമായ ആസൂത്രണത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു. ചൂട് കൂടുന്ന പ്രദേശങ്ങളെയും വെള്ളപ്പൊക്ക സാധ്യതയുള്ള ഇടങ്ങളെയും ഒഴിവാക്കി, പൊതുഗതാഗതവും ആവശ്യ സേവനങ്ങളും ലഭ്യമാകുന്ന, പാർക്കുകളും സ്കൂളുകളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഇടങ്ങളാക്കി മാറ്റാനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഒരു വ്യക്തിക്ക് ആവശ്യമായതെല്ലാം 15 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ ലഭ്യമാകുന്ന ’15 മിനിറ്റ് നഗരം’ (15-minute city) എന്ന ആശയമാണ് ഇതിലൂടെ വിഭാവനം ചെയ്യുന്നത്.
ഭവന നിർമ്മാണ ലക്ഷ്യങ്ങളും വിമർശനങ്ങളും
2017 മുതൽ പ്ലാന്റ് ഭരണകൂടം ആസൂത്രണം ചെയ്ത ആറ് പ്രധാന പദ്ധതികളിലൂടെ ഏകദേശം 75,000 ഭവന യൂണിറ്റുകൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കാനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഇത് നഗരത്തിന്റെ ’20-20-20 നിയമം’ അനുസരിച്ചാണ്; അതായത് ഓരോ പ്രധാന പദ്ധതിയിലും 20 ശതമാനം സാമൂഹിക ഭവനങ്ങളും, 20 ശതമാനം താങ്ങാനാവുന്ന ഭവനങ്ങളും, 20 ശതമാനം കുടുംബ ഭവനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുത്തണം. എന്നാൽ, 2021-ൽ നിലവിൽ വന്ന ഈ നിയമം സാമൂഹികമോ താങ്ങാനാവുന്നതോ ആയ ഭവനങ്ങൾ കാര്യമായി സൃഷ്ടിക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടുവെന്ന് വിമർശകർ വാദിക്കുന്നു. പല ഡെവലപ്പർമാരും ആവശ്യമായ യൂണിറ്റുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിനുപകരം പിഴ അടയ്ക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു. നഗരം ഈ നിയമം പരിഷ്കരിച്ചുവെന്നും നൂറുകണക്കിന് യൂണിറ്റുകൾ പൂർത്തിയാക്കുകയോ നിർമ്മാണത്തിലിരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നുണ്ടെന്നും പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും, മോൺട്രിയൽ നിവാസികൾക്ക് ഉയർന്ന ജനസാന്ദ്രതയുള്ള താമസസൗകര്യങ്ങൾ എത്രത്തോളം സ്വീകാര്യമാകുമെന്ന ചോദ്യം അവശേഷിക്കുന്നു.
വെല്ലുവിളികളും മുന്നോട്ടുള്ള വഴിയും
പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് ആരെഫ് സലേം പറയുന്നത്, ഈ കാഴ്ചപ്പാട് യുക്തിസഹമാണെങ്കിലും, ഡെവലപ്പർമാർക്ക് ഇത് നടപ്പിലാക്കാൻ നിരവധി തടസ്സങ്ങളുണ്ടെന്നാണ്. പദ്ധതികൾക്ക് അനുമതി ലഭിക്കാൻ വളരെയധികം സമയമെടുക്കുന്നതും പെർമിറ്റുകൾക്ക് ഉയർന്ന ചെലവ് വരുന്നതും ഡെവലപ്പർമാരെ മോൺട്രിയലിൽ നിന്ന് മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് പോകാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ബ്യൂറോക്രസിയും ചെലവും കുറയ്ക്കാൻ നഗരം നടപടികൾ സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. വലിയ തോതിലുള്ള പദ്ധതികൾ ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് സംഭവിക്കുന്നതല്ലെന്നും, ആസൂത്രണത്തിനും ഫണ്ട് കണ്ടെത്തുന്നതിനും വർഷങ്ങൾ വേണ്ടിവരുമെന്നും വിദഗ്ധർ പറയുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, നഗരം നന്നായി ആസൂത്രണം ചെയ്യുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ, ഡെവലപ്പർമാരുമായും മറ്റ് പങ്കാളികളുമായും ചേർന്ന് പ്രവർത്തിച്ച്, കാൽനടയാത്രക്കാർക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന അയൽപക്കങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനാണ് മോൺട്രിയൽ ശ്രമിക്കുന്നത്.
