യുഎസ്-ഇറാൻ ചരിത്ര സമാധാന കരാർ പ്രാബല്യത്തിൽ; മധ്യസ്ഥത വഹിച്ച് പാകിസ്ഥാൻ

ഇസ്ലാമാബാദ്: പശ്ചിമേഷ്യയിൽ വലിയ ആശ്വാസം പകർന്ന്, പാകിസ്ഥാന്റെ ശക്തമായ മധ്യസ്ഥതയിൽ അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ചരിത്രപരമായ സമാധാന കരാർ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു. നാല് മാസത്തോളമായി തുടരുന്ന കടുത്ത സൈനിക സംഘർഷങ്ങൾക്കും അനിശ്ചിതത്വങ്ങൾക്കും വിരാമമിട്ടുകൊണ്ടാണ് ‘ഇസ്ലാമാബാദ് ധാരണാപത്രം’ (Islamabad MoU) ഇരു രാജ്യങ്ങളും ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചത്. യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപും ഇറാൻ പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെഷേഷ്കിയാനും കരാറിൽ ഒപ്പുവെച്ചതോടെ പശ്ചിമേഷ്യൻ മേഖലയിൽ പുതിയൊരു നയതന്ത്ര യുഗത്തിന് തുടക്കമായിരിക്കുകയാണ്.

രണ്ടാം തവണയും അധികാരത്തിലെത്തിയ ശേഷം സമാധാന നിർമ്മാതാവായി സ്വയം അവതരിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്, ഈ കരാറിനെ തന്റെ വിദേശനയത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വിജയമായാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. യുഎസ് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പ്രതിനിധി സംഘമാണ് കരാറിന്റെ അടിസ്ഥാനമായ 14 ഇന ധാരണാപത്രം രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചത്. ട്രംപിന്റെ പ്രത്യേക ദൂതൻ സ്റ്റീവ് വിറ്റ്കോഫും ജാരെഡ് കുഷ്നറും തിരശ്ശീലയ്ക്ക് പിന്നിൽ നടത്തിയ ശക്തമായ ബാക്ക്-ചാനൽ ചർച്ചകളും യുഎസ് നിലപാടുകൾക്ക് കൃത്യമായ രൂപം നൽകാൻ സഹായിച്ചു.

ഇറാൻ ഭാഗത്തുനിന്നും വളരെ തന്ത്രപരമായ നീക്കങ്ങളാണ് ഈ സമാധാന ശ്രമങ്ങൾക്കായി ഉണ്ടായത്. രാജ്യത്തിന്റെ പരമോന്നത നേതാവായി ചുമതലയേറ്റ മൊജ്തബ ഖമേനി, ഇറാന്റെ ദേശീയ താൽപ്പര്യങ്ങളും പ്രാദേശിക സഖ്യകക്ഷികളുടെ സുരക്ഷയും ഉറപ്പാക്കിയ ശേഷമാണ് യുഎസുമായുള്ള നേരിട്ടുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് പച്ചക്കൊടി കാട്ടിയത്. ഇറാന്റെ വിദേശനയത്തിന്റെ കരുത്തുറ്റ ശബ്ദമായ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചിയും പാർലമെന്റ് സ്പീക്കർ മുഹമ്മദ് ബാഗർ ഗാലിബാഫും ഇസ്ലാമാബാദിൽ നടന്ന നേരിട്ടുള്ള ചർച്ചകളിൽ ഇറാന്റെ പ്രധാന പ്രതിനിധികളായി മാറി. ഒടുവിൽ സുപ്രീം നാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി കൗൺസിൽ വഴി പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെഷേഷ്കിയാൻ രാജ്യത്തിന്റെ ഉന്നത നേതൃത്വത്തിന്റെ പൂർണ്ണ പിന്തുണയോടെ കരാർ യാഥാർത്ഥ്യമാക്കുകയായിരുന്നു.

പതിറ്റാണ്ടുകളായി രാജ്യം കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ നയതന്ത്ര ഇടപെടലിലൂടെ പാകിസ്ഥാൻ ഈ ചർച്ചകളിൽ നിർണായകമായ പങ്കാണ് വഹിച്ചത്. പാകിസ്ഥാൻ സൈനിക മേധാവി ഫീൽഡ് മാർഷൽ അസിം മുനീർ, പ്രധാനമന്ത്രി ഷെഹ്ബാസ് ഷെരീഫ് എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് ഇസ്ലാമാബാദിൽ മാരത്തൺ ചർച്ചകൾക്ക് ആതിഥേയത്വം വഹിച്ചത്. ചർച്ചകൾ പലപ്പോഴും തകർച്ചയുടെ വക്കിലെത്തിയപ്പോഴൊക്കെ അസിം മുനീർ നടത്തിയ ബാക്ക്-ചാനൽ ഇടപെടലുകളാണ് ഇരുപക്ഷത്തെയും മേശപ്പുറത്ത് നിലനിർത്തിയത്. കൂടാതെ, ഉപപ്രധാനമന്ത്രി ഇഷാഖ് ദാർ, ആഭ്യന്തര മന്ത്രി മൊഹ്സിൻ നഖ്‌വി എന്നിവർ തുർക്കി, ഖത്തർ തുടങ്ങിയ പ്രാദേശിക പങ്കാളികളുമായി ചേർന്ന് നടത്തിയ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങളും ചർച്ചകളുടെ അവസാന ഘട്ട വിജയത്തിന് വഴിതുറന്നു.

ഈ പുതിയ കരാർ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നതോടെ, ലോകത്തെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട എണ്ണക്കപ്പൽ പാതയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് (Strait of Hormuz) ഉടനടി തുറന്നുനൽകുമെന്ന് ഇറാൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇതിന് പകരമായി ഇറാനിയൻ തുറമുഖങ്ങൾക്ക് മേൽ ഏർപ്പെടുത്തിയിരുന്ന നാവിക ഉപരോധം യുഎസ് സൈന്യം പൂർണ്ണമായും പിൻവലിക്കുകയും ചെയ്തു. ലബനൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള എല്ലാ മുന്നണികളിലെയും സൈനിക നീക്കങ്ങൾ ഉടനടി അവസാനിപ്പിക്കാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്ന ഈ താൽക്കാലിക കരാർ, അടുത്ത 60 ദിവസത്തെ വെടിനിർത്തലിനും കൂടുതൽ സുസ്ഥിരമായ സമാധാന ചർച്ചകൾക്കും വഴിതുറക്കുമെന്നാണ് ആഗോള സമൂഹം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.

Historic US-Iran peace deal enters into force; Pakistan mediates

📢 കാനഡയിലെ ഏറ്റവും പുതിയ വാർത്തകൾക്കായി: https://chat.whatsapp.com/Ghtm5bIjsVN8SItyDlaj3Q?mode=hq1tcla