ഒരു കാലത്ത് ഓഹരി വിപണിയെക്കുറിച്ചോ, ബഡ്ജറ്റ് തയ്യാറാക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചോ, വിരമിക്കൽ ആസൂത്രണത്തെക്കുറിച്ചോ അറിയേണ്ടി വന്നാൽ നാം ആദ്യം സമീപിച്ചിരുന്നത് മാതാപിതാക്കളെയോ വിശ്വസ്തരായ സുഹൃത്തുക്കളെയോ ബാങ്കിലെ സാമ്പത്തിക ഉപദേഷ്ടാക്കളെയോ ആയിരുന്നു. എന്നാൽ, ഇന്ന് കാലം മാറിയിരിക്കുന്നു. കനേഡിയൻ ജനത സാമ്പത്തികപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ ഉപദേശങ്ങൾ തേടാനായി കൂടുതലായി ആശ്രയിക്കുന്നത് ‘ഇൻഫ്ലുവൻസർമാർ’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഓൺലൈൻ ക്രിയേറ്റർമാരെയാണ്. ബഡ്ജറ്റിംഗ്, നിക്ഷേപം, ക്രിപ്റ്റോകറൻസി തുടങ്ങിയ സങ്കീർണ്ണമായ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് ലളിതവും ആകർഷകവുമായ വീഡിയോകളാണ് ഇവർ സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളിലൂടെ പങ്കുവെക്കുന്നത്. എന്നാൽ, സാമ്പത്തിക വിദഗ്ദ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നത്, ഇത്തരം ഉപദേശങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ അതീവ ജാഗ്രത പുലർത്തണം എന്നാണ്.
കനേഡിയൻ റീട്ടെയിൽ നിക്ഷേപകരെക്കുറിച്ച് ഒന്റാരിയോ സെക്യൂരിറ്റീസ് കമ്മീഷൻ അടുത്തിടെ നടത്തിയ ഒരു സർവേ ഈ പ്രവണതയുടെ വ്യാപ്തി വെളിവാക്കുന്നു. 655 നിക്ഷേപകരെ ഉൾപ്പെടുത്തി നടത്തിയ സർവേയിൽ 91 ശതമാനം പേരും സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നവരാണെന്ന് കണ്ടെത്തി. ഇതിൽ 35 ശതമാനം പേരും ഇൻഫ്ലുവൻസർമാരിൽ നിന്നുള്ള സാമ്പത്തിക ഉപദേശം സ്വീകരിച്ച് നിക്ഷേപ തീരുമാനങ്ങൾ എടുത്തിട്ടുണ്ട്. ഈ ഇൻഫ്ലുവൻസർമാരെ പിന്തുടരുന്നവരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, സാമ്പത്തിക സാക്ഷരത നേടാൻ ഇവർ പുതിയതും എളുപ്പവുമായ മാർഗ്ഗങ്ങൾ നൽകുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ, ഈ പ്രവണത സാമ്പത്തിക വിദഗ്ദ്ധരിൽ വലിയ ആശങ്കകളുണ്ടാക്കുകയും ലോകമെമ്പാടും ഇതിന് നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്ക് തുടക്കമിടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളിലെ ഈ ‘സാമ്പത്തിക ഉപദേശകർക്ക്’ ഒരു വ്യക്തിയുടെ സവിശേഷമായ സാമ്പത്തിക ലക്ഷ്യങ്ങൾ, റിസ്ക് താങ്ങാനുള്ള കഴിവ്, ജീവിത സാഹചര്യങ്ങൾ എന്നിവ മനസ്സിലാക്കി ഉപദേശം നൽകാൻ കഴിയില്ലെന്ന് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ദ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. കനേഡിയൻ ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് റെഗുലേറ്ററി ഓർഗനൈസേഷനിലെ അലക്സ് വില്യംസ് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നത്, ലൈസൻസുള്ള സാമ്പത്തിക ഉപദേഷ്ടാക്കൾക്ക് മാത്രമേ ഒരു വ്യക്തിയുടെ ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ചുള്ള തന്ത്രങ്ങൾ മെനയാൻ കഴിയൂ എന്നാണ്. ഇൻഫ്ലുവൻസർമാർക്ക് അത്തരം മാനദണ്ഡങ്ങൾ ബാധകമല്ലെന്നും, അവരുടെ ഉപദേശങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ അതീവ ശ്രദ്ധ പുലർത്തണമെന്നും വില്യംസ് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.
ഒട്ടാവ സർവകലാശാലയിലെ അസിസ്റ്റന്റ് അക്കൗണ്ടിംഗ് പ്രൊഫസറായ എറോൾ ഒസെക്കി ഇൻഫ്ലുവൻസർമാരെക്കുറിച്ചും അവരുടെ സ്വാധീനത്തെക്കുറിച്ചും വിശദമായ പഠനം നടത്തുന്നുണ്ട്. കാഴ്ചക്കാരുമായി ഒരു ഏകമുഖ ബന്ധം (parasocial relationship) സ്ഥാപിക്കുന്നതിലൂടെയാണ് ഇവർ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നത്. “ഇത് സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളിലൂടെ വികസിച്ചുവരുന്ന ഒന്നാണ്… നിങ്ങൾക്ക് വളരെയധികം വിശ്വാസം വളർത്തിയെടുക്കാൻ കഴിയും,” ഒസെക്കി പറയുന്നു. എന്നാൽ, ഇൻഫ്ലുവൻസർമാർക്ക് കാഴ്ചകളിൽ നിന്ന് വരുമാനം ലഭിക്കുന്നുണ്ടെന്നും, അവരുടെ ഉള്ളടക്കം കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ ആകർഷിക്കാൻ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തതാണെന്നും, പലപ്പോഴും സ്പോൺസർ ചെയ്ത പോസ്റ്റുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നുണ്ടെന്നും ഓർക്കേണ്ടത് പ്രധാനമാണ്. ഒരു സുഹൃത്തിനെപ്പോലെ തോന്നിയാലും, അവർക്ക് സാമ്പത്തികപരമായ ലക്ഷ്യങ്ങളുണ്ടെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, അവരുടെ ഉപദേശം ‘ഒരു നുള്ള് ഉപ്പോടെ’ (കരുതലോടെ) സ്വീകരിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്.
ഇൻഫ്ലുവൻസർമാരുടെ വ്യാജ സാമ്പത്തിക പ്രചാരണങ്ങൾ തടയാൻ കാനഡയടക്കം ആറ് രാജ്യങ്ങളിലെ റെഗുലേറ്റർമാർ സംയുക്തമായി ഒരു പ്രചാരണം ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. വ്യക്തിഗത മുന്നറിയിപ്പുകൾ നൽകുന്നത് മുതൽ ഉപഭോക്തൃ ബോധവൽക്കരണ കാമ്പയിനുകൾ വരെ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. എങ്കിലും, ആയിരക്കണക്കിന് മണിക്കൂറുകൾ ഉള്ളടക്കം ഓരോ ആഴ്ചയും നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ ഇത് നിയന്ത്രിക്കുന്നത് വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ്. ടിക് ടോക്, ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ടെന്ന് ഒസെക്കി വിശ്വസിക്കുന്നു. മറുവശത്ത്, ഇൻഫ്ലുവൻസർമാരും പരമ്പരാഗത സാമ്പത്തിക വിദഗ്ദ്ധരും ഒരുമിച്ച് നിലനിൽക്കുമെന്നാണ് ജോയി യാങ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.
