അമേരിക്കൻ വ്യാപാര ഭീഷണികൾക്കിടയിൽ കാനഡയുടെ സാംസ്കാരിക അടയാളമായിരുന്ന ‘സ്റ്റബി’ ബിയർ കുപ്പികൾക്ക് പുതിയ വ്യാഖ്യാനം. രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ഭദ്രത ഉറപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു തന്ത്രപരമായ നീക്കമായാണ് ഇത് ഇപ്പോൾ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
കാനഡയിൽ 1961 മുതൽ 1984 വരെ ബിയർ വ്യവസായത്തിൽ പ്രധാനമായും സ്റ്റബി ബിയർ കുപ്പികളാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. ഇന്ന് പുരാവസ്തു കടകളിലും സ്വകാര്യ ശേഖരങ്ങളിലും മാത്രം കാണുന്ന ഈ കുപ്പികൾക്ക്, അമേരിക്കയുമായുള്ള വ്യാപാര യുദ്ധങ്ങളുടെയും താരിഫുകളുടെയും പശ്ചാത്തലത്തിൽ പുതിയൊരു പ്രാധാന്യം കൈവന്നിരിക്കുകയാണ്. കാൾട്ടൺ സർവകലാശാലയിലെ പബ്ലിക് ഹിസ്റ്ററി വിഭാഗം ബിരുദധാരിയായ ഹെതർ തോംസൺ ഈ വർഷം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു ഗവേഷണ പ്രബന്ധത്തിൽ, സ്റ്റബി കുപ്പികളെ കാനഡയുടെ സാമ്പത്തിക സംരക്ഷണത്തിനായുള്ള ഒരു “നിശബ്ദ” തന്ത്രമായാണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.
വലുപ്പം കുറഞ്ഞതും പുനരുപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്നതുമായ ഈ കുപ്പികൾ വിദേശ ബ്രൂവർമാർക്ക് അത്ര ആകർഷകമായിരുന്നില്ല. “അക്കാലത്ത്, കനേഡിയൻ ബ്രൂവറീസ് ലിമിറ്റഡ്, മോൾസൺ, ലബാറ്റ്സ് തുടങ്ങിയ വലിയ മൂന്ന് കമ്പനികൾ ലാഭകരമായ കനേഡിയൻ വിപണിയിലേക്ക് അമേരിക്കക്കാർ കടന്നുവരുന്നത് മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നു. അവർക്ക് എന്തെങ്കിലും പ്രതിരോധം ആവശ്യമായിരുന്നു,” ഹെതർ തോംസൺ പറഞ്ഞു. “സ്റ്റബി ഒരു താരിഫോ സർക്കാർ ഏർപ്പെടുത്തിയതോ ആയിരുന്നില്ല. അതൊരു സാംസ്കാരിക ഉൽപ്പന്നം എന്നതിലുപരി ഒരു സാമ്പത്തിക ഉൽപ്പന്നം കൂടിയായിരുന്നു.”
വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന താരിഫുകൾ, ‘കനേഡിയൻ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വാങ്ങുക’ എന്ന നയങ്ങൾ, വ്യാപാര തർക്കങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ഇന്നത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ, സ്റ്റബി കുപ്പിയുടെ കഥ ഒരു ചരിത്രപരമായ അടിക്കുറിപ്പ് എന്നതിലുപരി, സാമ്പത്തികമായി ശക്തനും പലപ്പോഴും പ്രവചനാതീതനുമായ അയൽക്കാരനോടൊപ്പം കാനഡയ്ക്ക് എങ്ങനെ മുന്നോട്ട് പോകാമെന്നതിനുള്ള ഒരു മാതൃകയായി തോന്നാം.1961-ൽ സ്റ്റബി അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അമേരിക്കക്കാർ പുനരുപയോഗിക്കാനാവാത്ത അലുമിനിയം കാനുകളായിരുന്നു കൂടുതലായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ സ്റ്റബി കുപ്പികൾ ഗ്ലാസ് കൊണ്ടുള്ളതും വിലകുറഞ്ഞതും, ഈടുനിൽക്കുന്നതും, ഭാരം കുറഞ്ഞതുമായിരുന്നു. ഇത് ഗതാഗതം എളുപ്പമാക്കി. ഒരു കുപ്പി 100 തവണ വരെ പുനരുപയോഗിക്കാനും കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഇത് കനേഡിയൻ ബ്രൂവർമാർക്ക് ചിലവ് കുറയ്ക്കാൻ സഹായിച്ചപ്പോൾ, വിദേശ ബ്രൂവർമാർക്ക് വിപണി പ്രവേശനം കൂടുതൽ ചിലവേറിയതാക്കി.
കാനഡയുടെ തകർന്നടിഞ്ഞ ആഭ്യന്തര സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്കും ഈ കുപ്പി അനുയോജ്യമായിരുന്നു. 1962 ആയപ്പോഴേക്കും കാനഡയിലെ മൂന്ന് വലിയ ബ്രൂവറികൾ കനേഡിയൻ ബിയർ വിപണിയുടെ 95 ശതമാനവും നിയന്ത്രിച്ചു. സ്റ്റബി കുപ്പികൾ ഒന്റാരിയോയിലെ ബിയർ സ്റ്റോറുകളിൽ വിൽക്കുന്ന എല്ലാ ബിയറുകൾക്കും ഒരു പാക്കേജിംഗ് ആവശ്യകതയാക്കി മാറ്റിയതോടെ, ഈ മൂന്ന് കമ്പനികൾ ഫലത്തിൽ എല്ലാ വിദേശ ബ്രൂവർമാരെയും വിപണിയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. കനേഡിയൻ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ച് പോഡ്കാസ്റ്റ് നടത്തുന്ന ക്രെയ്ഗ് ബെയർഡ് സ്റ്റബി കുപ്പികളെ കാനഡയുടെ തനതായ രൂപകൽപ്പനയുടെയും പ്രവർത്തനത്തിന്റെയും കാര്യത്തിൽ ‘ബാഗ്ഡ് മിൽക്കിനോട്’ ഉപമിക്കുന്നു.
1984-ൽ കനേഡിയൻ ബ്രൂവർമാർ സ്റ്റബി കുപ്പികൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ഉയരം കൂടിയതും പുനരുപയോഗിക്കാനാവാത്തതുമായ ‘ലോംഗ് നെക്ക്’ കുപ്പികളിലേക്ക് മാറി. അമേരിക്കൻ ബ്രാൻഡുകളായ ബഡ്വൈസറും കൂർസും കനേഡിയൻ വിപണിയിൽ പ്രവേശിച്ചതായിരുന്നു ഇതിന് കാരണം.വ്യാപാര യുദ്ധങ്ങളും വിദേശ ഉടമസ്ഥതയും രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ആഗോള വിപണിയിൽ, സ്റ്റബി കുപ്പികളെ ഒരു നൊസ്റ്റാൾജിയ എന്നതിലുപരിയായി തോംസൺ കാണുന്നു. കനേഡിയൻ ബ്രൂവർമാർ അവരുടെ വിപണി സംരക്ഷിക്കാൻ ഒരിക്കൽ എന്തു ചെയ്തു എന്നതിന്റെ ഒരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണിത്.
