ഖത്തർ : പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷങ്ങൾക്ക് അയവു വരുത്തുന്നതിനായി ദോഹയിൽ നടന്ന യുഎസ് – ഇറാൻ പരോക്ഷ ചർച്ചകൾ വിജയകരമായി അവസാനിച്ചു. കഴിഞ്ഞ മാസം ഇരുരാജ്യങ്ങളും ഒപ്പുവെച്ച 14 ഇന താൽക്കാലിക കരാറിന്റെ പുരോഗതി വിലയിരുത്താനായി രണ്ട് ദിവസം നീണ്ടുനിന്ന സാങ്കേതിക സംവാദങ്ങളാണ് ബുധനാഴ്ച പൂർത്തിയായത്. ചർച്ചകളിൽ അനുകൂലമായ പുരോഗതിയുണ്ടായതായി ഖത്തർ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കി. ഇറാൻ പ്രതിനിധികളും യുഎസ് പ്രതിനിധികളും നേരിട്ട് കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയില്ലെങ്കിലും ഖത്തറിന്റെയും പാകിസ്താന്റെയും മധ്യസ്ഥതയിൽ പ്രത്യേക മുറികളിലിരുന്നാണ് ചർച്ചകളിൽ പങ്കെടുത്തത്. യുഎസ് പ്രതിനിധി സ്റ്റീവ് വിറ്റ്കോഫും പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിൻ്റെ മരുമകൻ ജാരെഡ് കുഷ്നറും ചർച്ചകൾക്ക് മുന്നോടിയായി ഖത്തർ നേതാക്കളുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയിരുന്നു.
ആഗോള ഊർജ്ജ ഗതാഗതത്തിന്റെ പ്രധാന പാതയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള വാണിജ്യ കപ്പൽ ഗതാഗതം സുരക്ഷിതമായി പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിലായിരുന്നു ദോഹ ചർച്ചകൾ പ്രധാനമായും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചത്. താൽക്കാലിക കരാർ പ്രകാരം ഓഗസ്റ്റ് പകുതിയോടെ അവസാനിക്കുന്ന ടോൾ രഹിത കാലാവധിക്ക് ശേഷം, വാണിജ്യ കപ്പലുകളിൽ നിന്ന് ടോൾ ഈടാക്കാനാണ് ടെഹ്റാന്റെ പദ്ധതി. ഇതോടൊപ്പം, അമേരിക്ക മരവിപ്പിച്ചു നിർത്തിയിരുന്ന ഇറാന്റെ ആസ്തികളിൽ 6 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ ഒരു ഭാഗം വിട്ടുനൽകാനും ചർച്ചയിൽ ധാരണയായിട്ടുണ്ട്.
ഈ തുക ഉപയോഗിച്ച് ഇറാനിന് രാജ്യത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര ആവശ്യങ്ങൾക്കായുള്ള അവശ്യസാധനങ്ങൾ വാങ്ങാൻ സാധിക്കുമെന്ന് ചർച്ചയ്ക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയ ഇറാൻ വിദേശകാര്യ ഉപമന്ത്രി കാസിം ഗരീബാബാദി വ്യക്തമാക്കി. ഭാവിയിൽ കരാർ ലംഘനങ്ങൾ ഉണ്ടായാൽ അത് ചർച്ച ചെയ്യാൻ ഇരുപക്ഷവും ചേർന്ന് ഒരു പ്രത്യേക ആശയവിനിമയ ചാനലും സ്ഥാപിക്കും.
ദോഹയിലെ ചർച്ചകൾ വളരെ മികച്ചതായിരുന്നുവെന്ന് യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് പ്രതികരിച്ചു. ഇറാന്റെ ആണവ നിരോധന പ്രക്രിയകൾ നന്നായി മുന്നോട്ട് പോകുന്നുണ്ടെന്നും മറ്റൊരു സൈനിക ഏറ്റുമുട്ടലിന്റെ സാധ്യത കുറവാണെന്നും ട്രംപ് ശുഭാപ്തിവിശ്വാസം പ്രകടിപ്പിച്ചു. വ്യക്തമായ ലക്ഷ്യങ്ങളില്ലാതെ അമേരിക്കൻ സൈന്യത്തെ പശ്ചിമേഷ്യയിലേക്ക് വീണ്ടും അയക്കില്ലെന്നും, നിലവിൽ വാണിജ്യ ഗതാഗതത്തിലാണ് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതെന്നും യുഎസ് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി വാൻസും വ്യക്തമാക്കി.
എന്നാൽ, തങ്ങളുടെ സൈനിക ശേഷിയിൽ യാതൊരു വിട്ടുവീഴ്ചയ്ക്കും തയ്യാറല്ലെന്ന കർശന നിലപാടിലാണ് ഇറാൻ. ആണവ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര ആണവോർജ്ജ ഏജൻസിക്ക് (IAEA) പരിശോധന നടത്താനുള്ള അനുമതി ബുഷഹർ പ്ലാന്റ് ഉൾപ്പെടെ രണ്ടിടങ്ങളിൽ മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തുമെന്ന് ഇറാൻ പാർലമെന്ററി സ്പീക്കർ മുഹമ്മദ് ഖാലിബാഹ് വ്യക്തമാക്കി.
നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ പുരോഗമിക്കുമ്പോഴും പശ്ചിമേഷ്യയിൽ പൂർണ്ണമായ ശാശ്വത സമാധാനം അകലെയാണെന്ന സൂചന നൽകി ഇസ്രായേൽ ആക്രമണം തുടരുകയാണ്. തെക്കൻ ലെബനനിലെ ബിന്ത് ബെയിൽ ജില്ലയിലും ഗാസയിലും ഇസ്രായേൽ നടത്തിയ ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങളിൽ അഞ്ച് പലസ്തീനികൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഇതോടൊപ്പം ജെറുസലേമിൽ പുതിയ യുഎസ് എംബസി നിർമ്മിക്കാനുള്ള കരാറിൽ അമേരിക്ക ഒപ്പുവെച്ചതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.
എന്നാൽ യുഎസും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തിൽ താൽക്കാലികമായി അയവു വന്നതോടെ അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ എണ്ണവിലയിൽ വലിയ ഇടിവ് രേഖപ്പെടുത്തി. ബ്രെന്റ് ക്രൂഡ് ഓയിൽ വില ബാരലിന് 71.57 ഡോളറിലേക്ക് താഴ്ന്നു. ഇറാന്റെ അന്തരിച്ച പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനിയുടെ ജൂലൈ 9-ന് നടക്കാനിരിക്കുന്ന സംസ്കാര ചടങ്ങുകൾക്ക് ശേഷമായിരിക്കും അടുത്ത ഘട്ട പരോക്ഷ ചർച്ചകൾ നടക്കുക.
Doha talks end; hopes for peace alive in West Asia
കാനഡയിലെ ഏറ്റവും പുതിയ വാർത്തകൾക്കായി: https://chat.whatsapp.com/Ghtm5bIjsVN8SItyDlaj3Q?mode=wwt
