ഇറാൻ ആണവ പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നിലനിൽക്കുന്ന ആശങ്കകൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി നിർണ്ണായക ചർച്ചകൾക്ക് കളമൊരുങ്ങുന്നു. ബ്രിട്ടൻ, ഫ്രാൻസ്, ജർമ്മനി (E3 രാജ്യങ്ങൾ) എന്നിവരുമായി ഈ വെള്ളിയാഴ്ച ഇസ്താംബൂളിൽ വെച്ച് ഇറാൻ ആണവ ചർച്ചകൾ നടത്തുമെന്ന് ഇറാനിയൻ സ്റ്റേറ്റ് മീഡിയ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഇസ്രായേലും അമേരിക്കയും ഇറാനിലെ ആണവ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ആക്രമണം നടത്തിയതിന് ശേഷം നടക്കുന്ന ആദ്യ ഔദ്യോഗിക കൂടിക്കാഴ്ചയാണിത്. ഉപരോധങ്ങൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കുമെന്ന E3 രാജ്യങ്ങളുടെയും യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെയും മുന്നറിയിപ്പിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ഈ ചർച്ചകൾക്ക് പ്രസക്തിയേറുന്നത്.
“സ്നാപ്ബാക്ക് മെക്കാനിസം” ഉപയോഗിച്ച് യു.എൻ. ഉപരോധങ്ങൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കുമെന്നാണ് E3 രാജ്യങ്ങൾ ഇറാനു മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുള്ളത്. ഓഗസ്റ്റ് അവസാനത്തോടെ ചർച്ചകളിൽ പുരോഗതി ഉണ്ടാകണം എന്നുള്ള സമയപരിധിയും അവർ മുന്നോട്ട് വെച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ, ഈ ഉപരോധ ഭീഷണിയെ ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അറഖ്ചി രൂക്ഷമായി വിമർശിച്ചു. ഈ ഭീഷണികൾക്ക് നിയമപരമോ ധാർമ്മികമോ ആയ അടിത്തറയില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം അടിവരയിട്ടു പറഞ്ഞു. സമാധാനപരമായ ആണവ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ തങ്ങൾ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധരാണെന്നും ഇറാൻ ആവർത്തിച്ചു വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
2015-ലെ ആണവ കരാറിൽ നിന്ന് 2018-ൽ അമേരിക്ക ഏകപക്ഷീയമായി പിന്മാറിയെങ്കിലും, ഇറാൻ, E3 രാജ്യങ്ങൾ, റഷ്യ, ചൈന എന്നിവർ ഇപ്പോഴും കരാറിന്റെ ഭാഗമാണ്. സമീപകാല ഇസ്രായേൽ-ഇറാൻ സംഘർഷത്തിന് മുൻപ് ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിൽ പരോക്ഷ ചർച്ചകൾ നടന്നിരുന്നുവെങ്കിലും, യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണ നിലവാരം പോലുള്ള വിഷയങ്ങളിൽ കാര്യമായ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ നിലനിന്നിരുന്നു.
ഒക്ടോബർ 18-ന് നിലവിലുള്ള യു.എൻ. പ്രമേയത്തിന്റെ കാലാവധി അവസാനിക്കാനിരിക്കെ, വെള്ളിയാഴ്ചത്തെ ഈ കൂടിക്കാഴ്ച ഇറാന്റെ ആണവ നയതന്ത്രത്തിന്റെയും ഭാവിയിലെ അന്താരാഷ്ട്ര ഉപരോധങ്ങളുടെയും ഗതി നിർണ്ണയിക്കുന്നതിൽ നിർണ്ണായകമായേക്കാം. യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളുടെ സമ്മർദ്ദം ഇറാനെ ചർച്ചകളുടെ മേശയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുമോ അതോ മേഖലയിൽ കൂടുതൽ സംഘർഷങ്ങളിലേക്ക് വഴിതുറക്കുമോ എന്ന് കണ്ടറിയണം.
